Skip to content

Dünya Helal Gıda Birliği Derneği

March 28, 2011

Dünya Helal Gıda Birliği Derneği Başkanı  Raşit NOGAY ile yapılan Röportajı yayınlıyoruz.

1.Sayın başkan bize kendinizden bahseder misiniz?

Biyoloji öğretmenliği ile başlayan görevim Mili Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatındaki görevlerimle devam etti. Kısa bir dönem Amerika ziyaretim oldu. Emeklilikle birlikte çocuklarımın orada eğitim görmeleri nedeniyle tekrar vatandan ayrılış yaşandı. Ülkeme döndüğümde, eğitim alanında insanımıza faydalı olabilecek danışmanlıklar ve eğitim kurumlarında idarecilikten sonra ne yediğimizin farkına varma ile ilgili bir grup arkadaşla çalışmalara başladık.
2. Dünya Helal Gıda Birliği Derneği’nin kuruluşunda çıkış noktanız nedir?
Bunu birkaç başlık altında ifade etmek isterim. Öncelikle, insanımızın para verip aldığı gıda ürünlerinin hileli çıkması, bunun sonucunda ise yaptırımların olmaması ya da uygulanabilirliğinin olmayışı ve yahut geç kalınması bizi ve toplumun birçok kesimini rahatsız ediyordu. Yanı sıra gıdada zararlıları önleyici bir çalışmanın güvencesinin halk tarafından bilinmeyişi, gıda katkı maddelerinin çeşitliliğinin çok hızlı artması sonucu denetimlerinin yetersizliği, dikkat çeken bir diğer konuydu. Kısaca kendimizi ve ailemizi, aynı zamanda tüm tüketicileri gıda kaynaklı problemlerden koruma düşüncesi ile başladık çalışmalarımıza. Tüm bunların ötesinde, inancımıza uygun olmayan katkı maddelerinin alenen kullanılıp, insanımızın isteği dışında tüketiminin sağlandığı gerçeği bizleri böyle bir çalışmaya doğru götürdü.     Dünya Helal Gıda Birliği Derneği uzun bir toplantı zinciri ve istişareler sonucu oluştu. Aslında amacımız, sivil bir organizasyon oluşturup, tüketiciyi korurken, üreticinin de arge anlamında önünü açmak, yeni gıda uygulamaları ve dünyada var olan doğru ve iyi gıda uygulamaları konusunda üreticiyi bilinçlendirmek, sürdürülebilir denetimi sağlamak ve hem laboratuar hem de inanç hassasiyetini yan yana getirmekti. Bu düşünceyle, Bursa’da ilgili kurum ve kuruluşların içinde olduğu bir marka oluşsun istedik. Son tahlilde, bu düşüncenin uygulanabilirliğini göz önünde bulundurarak, düşünülen kurumları bir masada toplama fırsatını bulamadık. Ancak tüm bu çalışmalarımız esnasında olmazsa olmaz kurallar ortaya çıktı.      Bunlardan söz etmek gerekirse; Hiçbir siyasi bağlantımız olmamalıydı. Ticari kuruluşların hiçbir şekilde önünde veya arkasında olmamalıydık. Dini cemaat veya grup imajı vermemeliydik. Bilgi kirliliğini ciddiye alarak doğru bilgiyi üretici ile paylaşmalıydık. Gıda işletmelerinin üretim proseslerini, iş çıkışlarını ve farklı üretim şekillerini ifşa etmemeli ve oluşan markanın korunması için gerekli hassasiyeti göstermeliydik.       Yani bu çalışma anlaşılabilir olmalıydı. Herkese yakın “Gıda Güvenliği”ni iş olarak benimsemeli ve helal kavramını gıda güvenliği penceresinden değerlendirmeliydi. Bu felsefeden hareketle, helal olmayan hiçbir gıdanın aslında güvenilir olmadığı gerçeğiyle yola çıkılmalıydı.
3.Dernek olarak şu ana kadar hayata geçirmiş olduğunuz projelerden bahsetmek gerekirse…
Derneğimizin adı “Dünya Helal ve Temiz Gıda Araştırma, Bilinçlendirme ve Sertifikalandırma Birliği Derneği ” dir. Esas vazifemiz gıda ve içindekiler konusunda bilgilenmek, yediğimizin farkına varmak, insanımızın tercihlerine yardımcı olmanın yanında üretim kalitemizi yükseltmektir. Bu bağlamda kurulduğumuz günden itibaren, ekmek ve katkı maddelerini masaya yatırdık. Akademisyenlerimizin sunumlarını insanımızla paylaştık, “Zehirli böcek arı, mucize gıda bal” isimli bir konferans düzenledik, bu konferans ile arının zehirli bir böcek ama ürettiğinin ise mucize gıda bal olduğuna dikkat çekerek, bal çeşitleri ve bu alandaki hileler konusunda bilinçlenmeyi sağladık.      Bursa’da Helal Gıda Konferansı düzenledik. Helal gıdanın ehemmiyetini hem davetlilere hem de basınımızın güzide kuruluşlarına duyurduk.     Demokrasilerde en büyük güç, insanların tercihlerinden dolayı doğan güçtür. Tüketicinin, farkındalığıyla kendi tercihini iyi ve güzelden yana kullanması neticesi, kalite yükselerek haksız rekabetin önüne geçilecektir. Bu bilinci, önce dernek idareci, üye ve yakınlarıyla oluşturmayı planladık. Helal Gıda Konferansında,  ‘İnanç Hassasiyeti’ konusunu İslam hukukçusu Prof. Dr. Hamdi DÖNDÜREN Hocamızdan dinledik. ‘Gıdaların Denetimi ve Laboratuar Analizleri Bağlamında Hijyen ve Sanitasyon konularını Veteriner Fakültesi’nden Prof. Dr. Mustafa TAYAR’ dan dinledik.     Dünya Helal Gıda Birliği Derneği I. Helal Gıda Denetçi Eğitimi Programı’nı planladık ve uyguladık Bursa’mızın nadide kurumlarından olan Ördekli Kültür Merkezi’nde gerçekleştirdiğimiz Eğitim Programı; Veteriner Hekim, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Biyomühendis ve Kimya Mühendislerinden oluşan bir güzide toplulukla yerine getirildi. Program beş gün boyunca sabah 09.00’dan 18.00’e kadar gerçekleştirildi. Eğitim 04-08 Ağustos 2010 tarihleri arasında gerçekleştirildi.     İlk gün, kısaca Derneği ve Misyonunu tanıtan bir sunumumuz oldu. Ardından, Prof. Dr. Hamdi DÖNDÜREN Hocamız ‘Helal’ kavramı ve ‘Helal Gıdalar’ konusunda doyurucu sunumunu gerçekleştirdi. Hukukçu Dr. Gülgün ILDIR Hocamız ‘Garanti Markası ve Uygulamalarını’ katılımcılara anlattı. Bursa Veteriner Hekimler Odası Başkanı, Vet. Hekim Sinan SAĞLAM hayvansal gıdalarda özellikle et ürünlerindeki problemleri anlatan bir sunum gerçekleştirdi. Vet. Hekim Kemal BAYRAKTAR Hocamız gıda denetimleri ve bu konunun ehemmiyetinden bahsetti. Uzman İsmail Hakkı TEKİN Bey’den ‘Suyun serüvenini’ öğrendik. Yüksek Ziraat Müh. Nebahat YÖRÜK Hocamızdan ‘Helal El Kitabı’ sunumunu dinledik. Bölgemizin nadide markası Sütaş’a yarım gün misafir olduk burada sütün tarladan sofraya gelişini tüm aşamalarıyla gözlemledik. Programın 3.günü Prof. Dr. Mustafa TAYAR Hocamız Dünyada Helal Gıda ve özellikle gıda denetimlerinde uyulması gerekli kuralları sunuldu. Öğleden sonra Bursa Gıda Kontrol ve Merkez Araştırma Enstitüsünü ziyaret ettik. Aslında Türkiye’nin akredite olmuş dev bir araştırma laboratuarının çalışmaları karşısında hayranlığımızı gizleyemedik. Ülkemizin bu büyük değeriyle gururlandık.4gün Dr. Kader ÇETİN Hocamız katkı maddelerinin özelliklerinden bahsederken, Dr. Aykut GÜLEREN’ den GDO ( Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) hakkında bilgilendik. Türkiye’nin denetlenebilir sığır derisinden jelatin üreten deri mühendisi Serhat Uğur BAŞYİĞİY Bey’den jelatinin özelliklerini ve kullanım alanlarını dinledik. Bu arada Türkjel’in doğuşuna şahitlik ettik. Daha sonra Ziraat Müh.Ekrem ATAR Bey’den Gıda Denetleme Prosedürünü dinledik. Son gün ise derneğimiz başkan yardımcısı Ahmet GELİR Bey Helal Gıda Standardımız ve Belgelendirme Prosedürünü anlattı. Böylece dolu dolu geçen beş gün eğitimiz sınavla tamamlandı.
4.İslami açıdan Helal Kavramına Değinelim biraz da Sayın Başkan…İnsanımızın Helal Gıda Kavramına bakışı nedir? Ve sizce olması gereken nedir?
Estağfirullah, Helal kavramına insanımızın bakışına ilave bir söz söylemek bizi sorumlu kılar. İnsanımız Helal konusunda hassasiyetini ortaya koyuyor ve konuda tercihini yapıyor. Sadece Helal Denetim yapılmadığı için Gıda Güvenliğinde var olan denetim yetersizliği doğal olarak burada da var.    Bizim standardımızda üç temel kural;hilelilerden arınmış zararlılardan temizlenmiş ve inanç hassasiyeti gözetilerek üretilmiş ürün olmak üzere belirlendi.  Laboratuar test sonuçlarıyla inanç hassasiyeti aynı ciddiyetle ele alındı standardın bir ayağı bir diğerine tercih edilmedi, edilmeyecektir.

5.Dernek olarak siz insanların helal kavramına bakış açılarına bir farkındalık kazandıracağınızı söylüyorsunuz. Bu konuda izleyeceğiniz yol haritanız nasıldır? Ve hangi aşamalardan geçeceğinize dair ayrıntılı bilgi alabilir miyiz?            Helal kavramı bir farkındalıktır. Hilesiz,zararsız ve inanç hassasiyetine uygun gıdayı tanıtma,öne alma,helal üretime özendirme,helal tüketimin huzuruna ulaşma. Dünya’da helal gıda denetiminin Türkçe’sini uygulama,Tüketicinin tercihine yardımcı olmak.
6.Türkiye Helal Ve Temiz Gıda Derneğinde hangi noktada Sayın Başkan? Güvenli Gıda da neler yapıyoruz?
Türkiye’de gıda denetimi ve kontrolü Tarım Bakanlığına aittir. Ancak;su denetimi Sağlık Bakanlığındadır. Elbette ki imkanlar ölçüsünde kontrollar yapılmaktadır. Ancak;gün geçmiyor ki medya da kötü gıda uygulamalarına şahit olmayalım. Program büyük;gıda üretiminden stoklanmasından,taşınmasından sunulmasına kadar bütün denetim bir ihtiyaç. Bu ihtiyacı Devlet karşılarken, vatandaşın isteklerini göz önünde bulundurmalı. Helal kavramı bir tercih olarak duruyor. Her fert kendince bir bakış açısıyla çözüm bulmaya çalışıyor. Gıda tek tek şahısların inceleyebileceği bir konu değildir. Kurum ve kuruluşlara ihtiyaç vardır. Laboratuar yanında sürdürülebilir denetimi olan bir helal gıda güvenliği prosesinin olması şarttır. İşte biz o aşamada devreye giriyoruz. Bilgilendirme, bilinçlendirme,  danışmanlık ve arge çalışmalarından sonra markalandırıp denetlemeyi planladık. Elbette denetim sonucu markalanan ürün ve sisteminde arkasında durup ürünün reklam, tanıtım ve güvencesini vermeyi hedef seçtik.     Dünya ISO 22000 ile son gıda güvenliği sertifikalandırmasını yaparken KOSHER uzun yılardır dünyada inanç güvenliği konusunda sertifika uygulaması yapmaktadır. BRC-liloyd- bizim TSE gıda standardı konusunda ilk akla gelen markalardır. Son yıllarda helal gıda konusundaki çalışmalar Türkiye’de üretim yapan firmaları bu tercihe yöneltti. Malezya, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan yanında Avustralya, Amerika, Almanya hatta Yunanistan dahi Helal standartlarına sahiptir. Dış ticaretin çeşitliliği bizim bu konuda düşünmemizi gerekli kılıyor. Zira Sudi Arabistan’a İspanya piliç, Yunanistan ise su satmakta. Biz ise Türkiye olarak satamıyoruz. Nedeni ise ’Helal’ ibaresi. Henüz temiz ve sağlıklı ürünlerimiz denetlenip sertifikalandırılmadığı için belli ülkelere satış yapılamıyor.      Üretici bu sorunu dışarıdan standart belirleyen kurullardan sertifika kullanıyor. Yeni kura koyan değil kuralı uygulayan bir konumda duruyor. İşte şimdi biz Dünya Helal Gıda Birliği Derneği olarak sadece içte değil Dünyadaki bize bağlı diğer şubelerimizin olduğu ülkelerde de standart uygulama ve denetlemesi yapma noktasındayız.
7. Dünyada Helal Gıda Sertifikasına sahip ülkeler uzun yıllardır bu bilinçle hareket ediyor. Türkiye neden bu konuda gerekli açılımı göstermekte gecikti sizce sayın başkan?
Gecikmenin nedenleri sayılabilir ancak uygulamada çözüm yoksa, bunarı bilmenin de faydası yoktur. İnsanımız ve devletimiz asında iyi şeyler planlıyor, uygulamada ekipman ve eleman sıkıntısı beki var. Bir de insanımız Helal gıda konusunda hüsn-ü niyet sahibi. Örneğin D. Eti ibaresini dana eti olarak düşünüyor. Ya da düşünmek istiyor diyelim. Bunda kesin domuz eti olamaz düşüncesi de rol oynuyor. Ülke üreticilerinin iyi niyetli ve inanç hassasiyetini gölgeleyecekleri düşüncesi de var. Avrupa ile birlikte olma hızlı ve sürekli üretim yanında çok kazanma hırsı göz ardı edilmiş olabilir.
8. Gıda sektörü önemi bir sektör. Böyle geniş ve önemi bir sektörde bir sivil toplum kuruluşu olarak zor bir misyon yüklendiniz. Gıdada bir standart geliştirmeyi hedeflediniz. Bu standart neleri içerecek?
Zor değil, problem ne kadar büyük olursa olsun hazmedilebilir bir küçüklüğe indirmek ya da pay etmek bizim elimizde. Standardımız basit, kolay ve güvenilir. Elbette ki uygulanabilir olması gerekliydi ve öyle de oldu.     Hilesiz, zararsız, inanç hassasiyeti gözetilmiş olmalı. İlk denetimin ardından serbest bırakılmış bir metod yerine, süreklik arzeden bir denetim sistemi olmalı. Üretim kapasitesi ile tüketim dağılımının akılcı ve mantıklı olmalı. Buna örnek vermek gerekirse; 100000 ton gıda üretildiyse ve tüketilen miktar da 100000 ton görünüyorsa bu mantıklı değildir. Raf ömrü bitmiş, üretim fazlası, üretim-depolama ve taşımadaki olabilecek hasarlı ürünler öngörülmelidir.      Üretilen her gıda tüketilmeyebilir. Problemli ürün not edip gerektiğinde raftan toplanıp resmi kurumlar eliyle imhası gerekebilir. Bütün bunar standardın içinde planlanmalıydı ve öyle oldu. Tesadüf yok, bilgi kirliliği yok, zararlı ürün yok, tüketiciyi önemsememek yok. Zira her şey insanların refahı ve mutluluğu için…

From → Haber

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: